IQ Tài chính và EQ tài chính
“Mọi thứ được tạo ra 2 lần; một lần trong tưởng tượng , một lần trong thực tế.”
Tầm nhìn là bức tranh trong đầu, là hình dung rõ ràng và cụ thể về những mục tiêu dài hạn mà bạn muốn đạt được trong cuộc sống, trong đó có khía cạnh tài chính. Nó đóng vai trò như kim chỉ nam, giúp định hướng mọi quyết định và hành động, duy trì động lực và xây dựng sự kiên trì. Có 1 tầm nhìn tài chính rõ ràng sẽ giúp bạn lập kế hoạch hiệu quả, quản lý nguồn lực thông minh và kiến tạo cuộc sống thịnh vượng.
Tầm nhìn tài chính quan trọng ntn?
- Thứ nhất, tầm nhìn cho bạn động lực.
Nó giống như ngọn đuốc dẫn đường trong đêm tối. Nó giúp bạn giữ vững niềm tin khi gặp khó khăn và thất bại.
Có 1 tầm nhìn rõ ràng sẽ khuyến khích bạn tiến về phía trước, dù cho có những thử thách hay chướng ngại trên hành trình. - Thứ hai, tầm nhìn giúp bạn có định hướng.
Khi bạn đã có 1 tầm nhìn rõ ràng, bạn biết mình cần tập trung vào điều gì. Điều này giúp bạn ưu tiên các quyết định và hành động phù hợp, tránh lãng phí thời gian và nguồn lực vào những việc không cần thiết.
Nhờ đó, bạn có thể điều chỉnh kế hoạch để tiến tới mục tiêu 1 cách hiệu quả. - Thứ ba, tầm nhìn giúp bạn cam kết mạnh mẽ hơn.
Bạn sẽ cam kết hơn với mục tiêu khi hiểu rõ ý nghĩa và giá trị của chúng đối với cuộc sống của mình. - Thứ tư, tầm nhìn giúp bạn có tâm thế tích cực.
Tầm nhìn rõ ràng không chỉ giúp bạn giữ vững tinh thần mà còn tạo điều kiện để bạn hành động tự tin và hiệu quả hơn. Sự tích cực này giúp bạn dễ dàng vượt qua trở ngại và duy trì trạng thái tinh thần tốt nhất trong quá trình thực hiện mục tiêu tài chính. - Thứ năm, tầm nhìn giúp bạn an tâm hơn.
Khi bạn biết rõ tương lai tài chính của mình và có 1 kế hoạch rõ ràng, bạn ẽ cảm thấy an tâm hơn. Sự an tâm này mang lại cho bạn trạng thái bình an, vững vàng từ đó giúp bạn tập trung vào việc sống trọn vẹn và tận hưởng hạnh phúc trong suốt hành trình đi tới cuộc sống thịnh vượng.
Các giai đoạn trong hành trình Tài chính cá nhân.
Trải qua 4 giai đoạn: An toàn tài chính, Độc lập tài chính, Tự do tài chính, Dư giả tài chính.
- An toàn tài chính.
– Là trạng thái khi bạn có đủ nguồn lực để chi trả cho các chu cầu cơ bản hàng ngày và có 1 quỹ dự phòng để đối phó với các tình huống khẩn cấp mà không phải vay mượn hoặc chịu áp lực tài chính.
– Tiêu chí để đạt đc An toàn tài chính đó là:
+ Có quỹ khẩn cấp: có 1 khoản tiền tk đủ chi trả ít nhất 3-6 tháng chi phí sinh hoạt cơ bản.
+ Không co nợ xấu
+ Chi tiêu hợp lý: Dòng tiền phải luôn dương, nghĩa là thu nhiều hơn chi.
+ Bảo hiểm đầy đủ: có bảo hiểm sức khỏe, nhân thọ bảo vệ bản thân và gđình trc các rủi ro bất ngờ.
An toàn tài chính là cách giúp bạn bảo vệ bản thân và những tài sản mà bạn đã đầu tư. Hầu hết khi người ta cần tiền gấp, cũng là lúc các tài sản dễ bị xuống giá hoặc bị ép gia nhất. Bạn chắc chắn sẽ không muốn rơi vào hoàn cảnh phải bán tài ản của mình trong tình trạng bất lợi như vậy. - Độc lập tài chính.
– Là trạng thái khi bạn có đủ nguồn thu nhập thụ động để trang trải toàn bộ chi phí sinh hoạt mà không cần làm việc để kiếm tiền. Tức là bạn không còn phụ thuộc vào công việc hàng ngày để đáp ứng nhu cầu tài chính của mình.
– Tiêu chí để đạt đc Độc lập tài chính là:
+ Có đầy đủ tiêu chí của An toàn tài chính.
+ Thu nhập thụ động đủ lớn: thu nhập từ các nguồn thụ động phải đủ để chi trả cho tất cả chi phí sinh hoạt hàng ngày.
+ Không phụ thuộc vào lương: Thu nhập từ công việc có thể trở thành phần thêm chứ không phải nguồn sống chính.
+ Tài sản sinh lời bền vững: Danh mục tài sản hoặc đầu tư của bạn có khả năng tạo ra thu nhập bền vững và an toàn trước những biến động kinh tế.
+ Tự do về thời gian: Có thể tự do chọn lựa làm việc vì đam mê hoặc không làm việc mà vẫn có thể sống thoải mái và duy trì mức sống mong muốn.
=> Giúp bạn kiểm soát cuộc sốn của mình, cho phép bạn tự do theo đuổi những sở thích và đam mê mà không lo lắng về gánh nặng tài chính. Tuy nhiên, ở cấp độ này, bạn sẽ không quá dư giả. - Tự do tài chính.
– Là trạng thái khi bạn không chỉ có đủ nguồn thu nhập thụ động để trang trải mọi chi phí mà còn dư giả để tận hưởng cuộc sống theo cách mình muốn mà không bị giới hạn bới tài chính. Có nghĩa là bạn có thể thực hiện bất cứ điều gì mình muốn; như du lịch, đầu tư vào sở thích, làm từ thiện hoặc nghỉ hưu sớm mà không cần lo lắng về tiền bạc.
– Tiêu chí của Tự do tài chính là:
+ Bao gồm tất cả các tiêu chí của 2 cấp độ trên.
+ Thu nhập thụ động vượt xa chi phí sinh hoạt.
+ Không lo lắng về tài chính.
+ Tự do quyết định.
Tự do tài chính là 1 bước tiên xa hơn so với độc lập tài chính. Độc lập tài chính nghĩa là bạn có thể sống mà không cần làm việc nhưng tự do tài chính nghĩa là bạn có thể sống 1 cách dư giả, thoải mái và theo đuổi mọi điều bạn muốn mà ko bị giới hạn bởi tài chính.
TDTT mang lại sự tự do hoàn toàn về thời gian, lựa chọn và phong cách sống, giúp ạn đạt đc sự thỏa mãn và hạnh phúc cao nhất. - Dư giả tài chính.
-Là cấp độ cao hơn của tự do tài chính. Là trạng thái mà bạn không chỉ đủ khả năng để sống tự do tài chính, mà còn có nguồn lực vượt trội, giúp bạn sống 1 cuộc sống không giới hạn. Cấp độ này thường được thấy ở những tỷ phú thuộc nhóm hàng đầu thế giới, những người có tài sản khổng lồ và không bị giới hạn trong bất kỳ khía cạnh nào của cuộc sống.
– Họ co thể chi tiêu mà không cần cân nhắc, đầu tư vào các dự án khổng lồ, sở hữu bđs trên khắp thế giới và tham gia vào những hoạt động từ thiện với quy mô lớn.
TỰ DO TÀI CHÍNH KHÔNG NẰM Ở SỐ TIỀN.
-TDTT không liên quan đến quá nhiều tới số tiền bạn sở hữu, mà là phong cách sống của bạn. Đó là khả năng sống 1 cách thoải mái và tự do, không bị áp lực bởi tài chính.
Có người chỉ cần sở hữu 1tr USD là đã đạt đc TDTT, có ng có hàng tỷ usd nhưng vẫn chưa đạt đc TDTT, do họ có chi phí sinh hoạt quá cao hoặc các gành nặng tài chính khác khiến họ ko thể tận hưởng cuộc sống thoải mái.
– Vì vậy, mức đc coi là TDTT tùy thuộc vào cuộc sống của mỗi ng. Tùy theo nhu cầu cả nhân và phong cách sống mà họ muốn sống, mỗi ng sẽ có định nghĩa riêng về TDTT. Tự do, trc tiên là 1 trạng thái tâm trí. Và TDTT là trạng thái tâm trí tự do trước tiền bạc.
=> THỰC HÀNH: Tạo 1 Bảng tầm nhìn trong 5-10 năm. Thu thập các bức ảnh, từ ngữ, câu trích dẫn truyền cảm hứng từ sách báo, tạp chí, internet đại diện cho mục tiêu và ước mơ của bạn. au đó viết, mô tả, trích dẫn hoặc từ khóa quan trọng với bạn để tăng truyền cảm hứng.
Treo bảng ở nơi dễ thấy và xem lại hàng ngày.
NHIỀU TIỀN VÀ HẠNH PHÚC KHÔNG PHẢI BAO GIỜ CŨNG ĐI VỚI NHAU.
Nhiều người giàu trên thế giới, sau khi đạt đến đỉnh cao của vinh quang và sở hữu khối tài sản khổng lồ, đã quyết định cho đi phần lớn những gì họ kiếm được. Những cái tên như: Andrew Carnegie, Bill Gates, Warren Buffett hay Chuck Feeney đều là minh chứng rõ ràng cho triết lý ấy. Họ nhận ra rằng sự tích lũy không ngừng chỉ mang lại niềm vui ngắn ngủi, trong khi sự sẻ chia mới là cách thực sự để cảm nhận hạnh phúc và ý nghĩa cuộc sống.
Chân lý quan trọng được rút ra:” Giá trị thực sự của cuộc sống không nằm ở việc chúng ta sở hữu bao nhiêu của cải hay đạt được bao nhiêu danh vọng, mà ở những gì chúng ta cảm nhận, trải nghiệm và đóng góp cho người khác.”
Cuộc sống trở nên trọn vẹn khi ta cảm nhận được niềm vui vì đã sống 1 cuộc đời ý nghĩa, đóng góp giá trị cho cộng đồng và tạo ra sự khác biệt tích cực. Hạnh phúc lớn nhất không phải là những gì chúng ta giữ lại, mà là những gì chúng ta đã trao đi, để lại dấu ấn và ý nghĩa trong cuộc hành trình này.
PHƯƠNG TIỆN VÀ MỤC ĐÍCH.
Nhiều người rơi vào khổ đau, bất hạnh chỉ vì 1 sự nhầm lân cơ bản: họ lầm tưởng phương tiện là mục đích. – Thay vì xem tiền bạc như 1 công cụ, họ lại biến nó thành đích đến cuối cùng trong cuộc đời. Họ lao vào kiếm tiền, nghĩ rằng nó là tất cả mà ko nhận ra rằng nó chỉ là phương tiện để thực hiện những mục tiêu lớn lao hơn.
Nếu bạn không biết mình muốn gì trong cuộc sống, không có mục đích sống rõ ràng, thì dù bạn có bao nhiêu tiền đi chăng nữa, nó cũng sẽ trở nên vô nghĩa. Thậm chí, nó có thể trở thành gánh nặng, khiến bạn cảm thấy trống rỗng và chán nản.
Hãy nhớ rằng, tiền chỉ là công cụ. Mục đích thực sự của cuộc sống không nằm ở việc tích lũy nhiều phương tiện hơn, mà ở việc hiểu rõ bạn muốn đi đâu và làm thế nào để cuộc hành trình ấy trở nên ý nghĩa. Khi bạn xác định được đích đến, tiền sẽ trở thành người đồng hành hữu ích, thay vì là thứ chi phối cuộc đời bạn.
Những người không xác định được mục đích sống, khi thành công về tài chính rồi nhưng lại cảm thây trống rỗng và lạc lối. Điều này dẫn đến khủng hoảng hiện sinh, 1 trạng thái tâm lý khi con người mất đi ý nghĩa và mục đích trong cuộc sống. Họ bắt đầu tự hỏi: ” Mình sống để làm gì? Mình còn có thể làm gì tiếp theo? Nếu không có câu trả lời, sẽ khiến họ rơi vào cảm giác trống rỗng và tuyệt vọng.
=> Khi con người thiếu 1 lý do để tiếp tục, dù họ có bao nhiêu tiền hay bao nhiêu người hâm mộ, họ vẫn cảm thấy lạc lõng trong chính cuộc đời mình.
TẠI SAO NGƯỜI TA NGHÈO?
Có những người nghèo bởi hoàn cảnh bất khả kháng, như sinh ra trong chiến tranh, sống trong những vùng bị tàn phá, hoặc chịu ảnh hưởng từ sự thiếu hụt giao dục và cơ hội phát triển. Số này chỉ chiếm 1 phần rất nhỏ.
Phần lớn, những người nghèo không phải do hoàn cảnh, mà là do chính họ. Nếu 1 người có cơ thể khỏe mạnh, trí óc bình thường, có quyền công dân và quyền làm việc nhưng vẫn nghèo, thì lý do đó thường bắt nguồn từ bản thân họ. Chính sự thiếu định hướng, thiếu nỗ lực và sự mơ hồ về mục đích sống, khiến họ lâm vào cảnh nghèo đói.
Nghèo đói không chỉ là vấn đề về vật chất, mà còn là vấn đề về ý thức. Khi con người không biết mình sinh ra để làm gì, không thấy được giá trị và khả năng của chính mình, thì dù cơ hội có sẵn ngay trước mắt, họ cũng không đủ sức năm bắt.
Nghèo đói, vì thế, không chỉ cần sự trợ giúp vật chất để giải quyết, mà còn cần đánh thức tiềm năng và khát vọng sống trong mỗi con người.
Từ đó, chúng ta nhận thấy rằng giải pháp để 1 người thay đổi cuộc đời mình nằm ở việc đánh thức sứ mệnh bên trong họ.
Bắt đầu từ việc trả lời những câu hỏi cốt lõi:
Tại sao tôi được sinh ra?
Tôi sống để làm gì?
Tài năng và khả năng độc đáo của tôi là gì?
Tôi có thể phục vụ cuộc sống này như thế nào?
=> Khi 1 người tìm thấy câu trả lời cho những câu hỏi ấy, họ sẽ thây cuộc đời mình có ý nghĩa. Họ nhận ra rằng họ là 1 phần quan trọng của vũ trụ này, với 1 vai trò và mục đích sâu săc. Sứ mệnh ấy thăp áng tâm hồn họ, thôi thúc họ không ngừng nỗ lực, cống hiến và tìm kiếm những gia trị sâu săc trong cuộc sống.
Một khi đã đánh thức được sứ mệnh, không ai chấp nhận sống trong cảnh nghèo khổ và hèn mọn. Họ sẽ tìm cách vượt qua khó khăn, sử dụng tài năng và ý chí của mình để xây dựng 1 cuộc đời xưng đang với giá trị họ tìm thấy. Động lực mạnh mẽ từ sứ mệnh giúp họ bền bỉ, kiên cường và không bao giờ từ bỏ. Đó chính là chìa khóa cho sự thay đổi cuộc đời.
LÀM GIÀU KHÔNG KHÓ _ MƯU SỐNG DỄ ỢT.
Khi bạn biết mình đam mê điều gì, làm công việc mình yêu thích, bạn sẽ cảm thấy mọi thứ giống như chơi. Và kỳ lạ thay, khi đó nguồn lực, khách hàng và những thành tựu sẽ tự nhiên đổ về.
Tại sao lại như vậy?
Bởi vì, khi sống thuận theo tự nhiên, bạn cũng hòa mình vào dòng chảy của nó. Khi bạn sống đúng với sứ mệnh và bản chất của mình, vũ trụ sẽ mở đường, mang đến những cơ hội và thuận lợi mà bạn khó ngờ tới. Sống thuận tự nhiên chính là chìa khóa để cuộc đời trôi chảy và ý nghĩa hơn. Theo tác giả, đó là cách để trở thành 1 người giàu hạnh phúc.
MỤC ĐÍCH SỐNG LÀ GỐC RỄ CỦA GIÀU CÓ VÀ HẠNH PHÚC
Mục đích sống không chỉ là kim chỉ nam cho hành trình của mỗi con người, mà còn là nền tảng giúp ta đạt được sự giàu có và hạnh phúc 1 cách bền vững.
- Thứ nhất, khi bạn có mục đích sống rõ ràng, bạn sở hữu 1 nguồn động lực mạnh mẽ để không ngừng nỗ lực. Công việc mà bạn làm không còn đơn thuần là 1 nghĩa vụ, mà trở thành niềm đam mê, niềm vui. Chính sự thôi thúc từ bên trong này sẽ giúp bạn vượt qua mọi khó khăn, kiên trì theo đuổi ước mơ và từng bước tiến gần hơn đến thành công.
- Thứ hai, mục đích sống định hướng những quyết định quan trọng trong cuộc đời bạn. Khi biết rõ điều mình muốn đạt được và tại sao mình làm điều đó, bạn sẽ tập trung toàn bộ thời gian và năng lượng vào những việc có giá trị nhất. Bạn không còn lãng phí nguồn lực vào những mục tiêu phù phiếm hay những con đường không mang lại lợi ích lâu dài. Nhờ vậy, bạn xây dựng được nền tảng tài chính và thành tựu 1 cách vững chắc, thay vì chạy theo những thành công nhất thời.
- Thứ ba, có 1 mục đích sống mang lại cảm giác ý nghĩa cho mọi điều bạn làm. sự giàu có không chỉ được đo lường bằng số tài sản bạn sở hữu, mà còn bởi cách bạn sử dụng những gì mình đạt được để đóng góp cho cuộc sống. Khi sống đúng với sứ mệnh, bạn không chỉ tạo ra giá trị vật chất mà còn cảm nhận được niềm vui, sự thỏa mãn và hạnh phúc sâu sắc từ việc giúp ích cho người khác và xã hội. Đây chính là sự khác biệt lớn nhất giữa người chỉ giàu có về tiền bạc và người vừa giàu vừa hạnh phúc.
- Cuối cùng, mục đích sống giúp bạn đồng hành cùng dòng chảy của vũ trụ. Khi làm việc với đam mê và cống hiến, bạn sẽ tự nhiên thu hút được những cơ hội, nguồn lực và con người phù hợp đến với mình. Mọi thứ dường như trở nên dễ dàng và tự nhiên hơn, bởi bạn đang sống đúng với giá trị bản thân và hòa mình vào quy luật của cuộc sống. Giàu có và hạnh phúc là những phần thưởng tự nhiên khi bạn sống với mục đích và ý nghĩa thực sự.
=> Bởi vậy, bạn hãy ý thức về mục đích sống của chính mình, và đồng thời giúp con bạn dần dần ý thức về mục đích sống của chúng. Có thể, khi con còn nhỏ, khái niệm này nghe có vẻ trừu tượng và khó để thực hiện. Nhưng điều quan trọng là bạn bắt đầu gieo mầm từ sớm, bởi những gì được gieo vào tiềm thức thời thơ ấu sẽ là nền tảng vững chắc cho con sau này.
Đừng nghĩ rằng con còn nhỏ thì chưa cần nhận thức về những điều lớn lao như mục đich sống. Thực tế, giai đoạn từ 0-21 tuổi là thời kỳ tiềm thức hoạt động hiệu quả nhất. Những giá trị, niềm tin và nhận thức được khắc sâu trong giai đoạn này sẽ theo con suốt đời. Vì vậy, nếu ngay từ khi còn nhỏ, con bạn được ý thức về mục đích sống, dù chỉ ở mức độ đơn giản, khi lớn lên, con bạn sẽ có khả năng độc lập, tự định hướng, tự tin hơn và tìm thây ý nghĩa trong hành trình cuộc đời.
Mục đích sống ở góc độ gắn kết với tài chính.
Có câu nói rằng:” Tiền không làm thay đổi con người, mà chỉ làm nổi bật con người.” Điều này rất đúng. Người tốt khi có tiền sẽ càng làm nhiều việc tốt hơn, trong khi người xấu khi giàu có lại càng bộc lộ những khía cạnh tiêu cực rõ rệt hơn.
Với những người có mục đích sống rõ ràng, tiền bạc là công cụ để họ hiện thực hóa sứ mệnh của mình và thăng hoa trong cuộc sống. Những người này sử dụng tài chính không chỉ để làm giàu cho bản thân, mà còn để lan tỏa giá trị, xây dựng ý nghĩa và tạo ra tác động tích cực cho xã hội.
Ngược lại, những người thiếu mục đích sống, khi sở hữu nhiều tiền, thường chỉ cảm thấy lạc lối hơn. Họ có thể rơi vào trạng thái bối rối, không biết làm gì với những gì mình có, và cuối cùng là cảm giác trống rỗng.
TIỀN ĐANG KỂ CÂU CHUYỆN GÌ VỀ BẠN?
Henry Ford từng nói: ” Bạn tin rằng bạn làm được hay không, đều đúng cả.”
Câu nói này nhấn mạnh sức mạnh của niềm tin và tư duy đối với thành công.
Một câu tương tự khác cũng đầy ý nghĩa: ” Nếu bạn định vị mình là ai ngay từ đầu, thì sớm muộn bạn cũng sẽ trở thành người đó.”
Đồng tiền cầm trên tay bạn đang kể câu chuyện về chính bạn. Tiền tiết lộ bạn là ai, bạn tự định vị mình như thế nào: là người giàu có, người trung bình hay là người thiếu thốn?
Cách bạn định vị bản thân sẽ quyết định mối quan hệ giữa bạn và tài chính; và nó ảnh hưởng trực tiếp đến cách bạn kiếm tiền, sử dụng tiền và tương lai tài chính của bạn.
Nếu bạn muốn một tương lai tài chính khác đi, hãy bắt đầu bằng việc định hình 1 nhân dạng mới, một tư duy mới về chính mình và mối quan hệ của bạn với tiền bạc. Khi bạn tin mình xứng đáng với sự giàu có, ạn sẽ hành động và ra quyết định phù hợp để biến điều đó thành hiện thực.
=> Sự thay đổi bắt đầu từ cách bạn nhìn nhận chính mình.
NHÂN DẠNG LÀ GÌ?
– Là cách bạn nhìn nhận và định nghĩa chính mình. Đó là tập hợp những niềm tin, giá trị và cảm giác bạn có về bản thân, bao gồm bạn là ai, bạn thuộc về đâu và bạn có vai trò gì trong cuộc sống?
Nhân dạng được xây dựng từ những trải nghiệm, môi trường sống và cách bạn phản ứng với thế giới xung quanh.
Hiểu đơn giản, nhân dạng giống như ” câu chuyện” bạn tự kể về bản thân mình. Nó ảnh hưởng đến cách bạn suy nghĩ, cảm nhận và hành động.
Ví dụ, Nếu bạn tin rằng mình là người kiên trì, nhân dạng đo sẽ thúc đẩy bạn không bỏ cuộc khi gặp khó khăn.
Nếu bạn tin rằng mình là người thất bại, bạn có xu hướng bỏ qua những cơ hội tốt hoặc dễ dàng nản lòng.
Nhân dạng không phải là thứ cố định. Nó có thể thay đổi và phát triển theo thời gian, khi bạn học hỏi và trải nghiệm nhiều hơn. Điều quan trọng là bạn nhận ra mình đang định nghĩa bản thân như thế nào, vì cách bạn nhìn nhận chính mình sẽ quyết định cách bạn sống và đạt được mục tiêu trong cuộc đời.
NHÂN DẠNG CỦA CON BẠN CÓ QUAN TRỌNG KHÔNG?
Câu trả lời: Rất quan trọng. Bởi vì nhân dạng chính là cách con bạn nhìn nhận và định nghĩa về bản thân. Nó quyết định con nghĩ gì về giá trị của mình, con thấy mình có khả năng đến đâu, và con cảm nhận vai trò của mình trong cuộc sông như thế nào?
=> Đây là yếu tố nền tảng định hình cách con hành động, ra quyết định và vượt qua thử thách.
- Nhân dạng giống như 1 chiếc la bàn nội tâm, hướng dẫn con bạn đi đúng con đường mà con tin là phù hợp với mình.
Nếu con có nhân dạng tich cực như:” Mình là người thông minh, mạnh mẽ, có giá trị.” con ẽ tự tin đối mặt với khó khăn, đặt ra những mục tiêu lớn và theo đuổi chúng.
Ngược lại, nếu con mang 1 nhân dạng tiêu cực như:” Mình không đủ giỏi, mình chỉ là người bình thường.” thì con có thể dễ dàng cảm thấy tự ti, từ ỏ mục tiêu và không dám vượt qua giới hạn của bản thân. - Nhân dạng của con bạn không phải tự nhiên mà có, mà được hình thành từ rất sớm qua những lời bạn nói, cách bạn hành động và môi trường xung quanh.
Khi bạn nói với con rằng: “Con làm rất tốt, ba/mẹ tin rằng con có thể làm được.”. Tức bạn đang gieo mầm 1 nhân dạng tích cực cho con.
Nhưng nếu con nghe những câu như:” Con chẳng bao giờ làm gì ra hồn cả” con sẽ bắt đầu tự gắn nhãn mình theo cách đó.
Vậy nên, hãy chú ý đến cách bạn nuôi dưỡng nhân dạng của con mình mỗi ngày. Hãy cho con thấy rằng con có giá trị, rằng con đủ sức mạnh để vượt qua bất kỳ thử thách nào và rằng con có thể trở thành bất kỳ ai mà con muốn. Bởi nhân dạng mà con bạn xây dựng hôm nay sẽ là nền tảng cho tất cả những gì con đạt được trong tương lai. Và điều đó không gì quan trọng hơn đối với 1 người làm cha mẹ, đúng không?
NHÂN DẠNG VỚI CHUYỆN TÀI CHÍNH.
Nhân dạng của mỗi người có nhiều khía cạnh khác nhau, bao gồm: Sự nghiệp, mối quan hệ, trí tuệ và cả tài chinh.
Ví dụ: ” Tôi là 1 nhà lãnh đạo giỏi.
– Tôi là 1 nhân viên bình thường,
– Tôi là một người chồng tử tế.
– Tôi là một người không giỏi trong việc giữ gìn hạnh phúc gia đình.
– Tôi là 1 người thông minh và sáng tạo.
– Tôi là 1 người học chậm hơn người khác.
Nhân dạng trong tài chính cũng đó vai trò rất quan trọng.
– Tôi là một người giàu có
– Tôi là một người luôn kiếm đủ tiền.
– Tôi là 1 người nghèo.
– Tôi là con của một gia đình nghèo nên khó có thể khá lên được.
=> Những định nghĩa này chính là các” nhãn dán” bạn gắn cho bản thân. Khi bạn gắn cho mình 1 nhãn nào đó thì toàn bộ tư duy, hành xử và cách bạn nói năng ẽ tương ứng với nhãn đó.
Nhân dạng không chỉ là cách bạn nhìn nhận chính mình mà còn quyết định các bạn sống, ra quyết định và đối mặt với cuộc đời. Việc nhận ra và điều chỉnh nhân dạng là bước quan trọng để thay đổi cách bạn tư duy và hành động, từ đó đạt được những kết quả tốt hơn trong mọi lĩnh vực, bao gồm tài chính.
PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH VỊ NHÂN DẠNG
Bạn định vị mình là ai thì sớm muộn bạn sẽ trở thành người đó. Điều này có nghĩa là cách bạn nhìn nhận và định nghĩa bản thân sẽ quyết định con người bạn trong thực tế. Vậy nên, nếu bạn muốn thay đổi và trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình., bước đầu tiên là hãy định vị lại nhân dạng của mình. Hãy bắt đầu bằng việc xác định rõ nhân dạng của người mà bạn mong muốn trở thành.
Họ có những phẩm chất gì?
Cách họ suy nghĩa, hành động và sống cuộc đời của họ ntn?
Khi đã có hình dung rõ ràng, bạn có thể ử dụng các hướng dẫn sau để xây dựng và định vị nhâ dạng của mình theo hướng đó.
CHƯƠNG 6 : TƯ DUY THỊNH VƯỢNG.
Phần này tương đồng với Luật hấp dẫn.
TƯ DUY LÀ GÌ? ( mindset)
– Là cách bạn suy nghĩ, nhận thức và nhìn nhận về thế giới xung quanh, về bản thân và về mọi thứ diễn ra trong cuộc sống. Là những khuôn mẫu suy nghĩ ăn sâu trong tâm trí bạn, định hình cách bạn hành động và phản ứng với các tình huống.
Hiểu đơn giản, tư duy giống như 1 cặp kính mà bạn dùng để nhìn thế giới. Nếu bạn đeo 1 cặp kính màu sáng, bạn sẽ thấy mọi thứ tích cực và đầy cơ hội.
Ngược lại, kính của bạn có màu tối, bạn sẽ thấy khó khăn, trở ngại ở khắp mọi nơi.
=> Cách bạn tư duy ảnh hưởng trực tiếp đến cách bạn đưa ra quyết định, giải quyết vấn đề và đạt được mục tiêu.
BẢN CHẤT CỦA TƯ DUY.
Tư duy khác nhau giữa cac cá nhân là điều tất yếu, bởi bọ lọc tâm trí của mỗi người được hình thành từ môi trường sống, kinh nghiệm và thời gian. Những trải nghiệm cá nhân, cách giáo dục và các tình huống đã trải qua đều góp phần xây dựng nên những bộ lọc độc đáo này. Điều đó giải thích tại sao cùng 1 tình huống, nhưng mỗi người lại có cách nhìn nhận và xử lý rất khác biệt.
Trong tài chính cũng vậy, được chia thành 2 nhóm: tư duy thiếu thốn và tư duy đủ đầy.
TƯ DUY THIẾU THỐN.
Thường xuất phát từ cảm giác lo sợ, bất an hoặc niềm tin rằng nguồn lực trong cs là hạn chế. Người mang tư duy này thường có xu hướng nhìn nhận thế giới qua lăng kính khan hiếm, luôn lo sợ rằng mình sẽ không có đủ, hoặc mất đi những gì đã sở hữu.
Họ không ngừng tìm mọi cách kiếm thêm, tích trữ thêm, nhưng lại không bao giờ cảm thấy đủ. Sự bất an đó khiến họ trở nên dè sẻn đến mức cực đoan, từ chối tận hưởng những gì mình đã có và thậm chi ất đi niềm vui trong cuộc sống.
Sở hữu 1 khối tài sản lớn nhưng mang tư duy thiếu thốn giống như việc giam mình trong 1 nhà tù của sự sợ hãi. Tiền bạc lẽ ra là công cụ để tạo ra hạnh phúc và giá trị, nhưng với tư duy sai lệch. nó chỉ trở thành gánh nặng khiến bạn cảm thấy mệt mỏi và khổ sở hơn.
Biểu hiện của Tư duy thiếu thốn:
- Luôn lo lắng về việc mất tiền: Dù tài sản có ổn định đến đâu, họ vẫn ám ảnh bới việc bảo vệ tài sản, không dám đầu tư hoặc chấp nhận rủi ro để mở rộng cơ hội.
- Tiết kiệm quá mức và dè sẻn cực đoan.
- Tích trữ không kiểm soát.
- Ám ảnh việc kiếm tiền nhưng không tận hưởng.
- So sánh và ganh tị.
- Sợ cho đi và giúp đỡ người khác.
Nguồn gốc của tư duy thiếu thốn:
- Sinh ra và lớn lên trong những gđ có hoàn cảnh khó khăn. Lớn lên trong mt thiếu thốn, mọi thứ đều phải chắt chiu, tính toán, họ cảm nhận được sự thiếu hụt và hình thành niềm tin rằng tài nguyên là có hạn.
- Mô thức tiền bạc mà cha mẹ truyền lại cho con cái.
- Bối cảnh lịch sử của đất nước, đặc biệt là những giai đoạn trải qua chiến tranh.
- Môi trường sống.
- Thất bại trong quá khứ.
TƯ DUY ĐỦ ĐẦY.
Tư duy đủ đầy bắt nguồn từ niềm tin rằng vũ trụ luôn phong phú và cơ hội không bao giờ thiếu.
Người có tư duy này tin rằng tài chính là công cụ để tạo ra giá trị và đóng góp cho cuộc sống. Họ cảm thấy an tâm và sẵn sàng cho đi, đầu tư hoặc khám phá những cách mới để gia tăng tài sản.
=> Tư duy đủ đầy giúp họ không chỉ đạt được sự giàu có mà còn tận hưởng cuộc sống 1 cách trọn vẹn hơn.
Biểu hiện của người có tư duy đủ đầy.
- Tin vào khả năng kiếm tiền vô hạn. Thay vì lo lắng về việc không có đủ tiền, họ tìm cách sáng tạo và mở rộng các nguồn thu nhập của mình. Họ nhìn thấy cơ hội trong mọi tình huống và không ngừng tìm kiếm cách để gia tăng tài sản, đồng thời sẵn sàng đầu tư vào những ý tưởng và cơ hội mới.
- Chia sẻ 1 cách hào phóng: Họ hiểu rằng giúp đỡ người khác không làm giảm đi tài sản của bản thân mà ngược lại, càng giúp đỡ càng nhận được sự hỗ trợ, niềm vui và năng lượng tích cực.
- Đầu tư vào bản thân và phát triển kỹ năng: luôn coi việc đầu tư vào bản thân là ưu tiên hàng đầu. Họ hiểu rằng việc học hỏi và phát triển kỹ năng sẽ mở ra nhiều cơ hội mới, đồng thời tăng cường khả năng kiếm tiền và quản lý tài chính hiệu quả hơn.
Họ sẵn sàng chi tiền cho các khóa học, sách vở hay tham gia các hoạt động nâng cao năng lực cá nhân mà không lo lắng về việc chi tiêu này sẽ làm giảm bớt tài chính của mình. Họ coi đó là 1 khoản đầu tư cần thiết để tăng trưởng lâu dài.
Họ xem tiền bạc là 1 dòng chảy tự nhiên: khi bạn cho đi, bạn cũng sẽ nhận lại. - Chấp nhận rủi ro và học hỏi từ thất bại: Người có tư duy này không sợ mất mát vì họ hiểu rằng rủi ro là 1 phần của quá trình phát triển tài chính. Họ ko ngừng thử nghiệm với những cơ hội mới và sẵn sàng học hỏi từ những lần không thành công.
- Biết ơn những gì đang có: việc biết ơn giúp họ giữ vững tinh thần tích cực và thu hút những cơ hội, nguồn lực tuyệt vời hơn trong tương lai.
Họ không sống trong cảm giác thiếu thốn, mà luôn cảm thấy hài lòng và trân trọng những gì mình có, đồng thời tin rằng sẽ có thêm nhiều điều tốt đẹp đến với mình.
VŨ TRỤ DƯ DẬT- BẠN CÓ QUYỀN GIÀU
Vũ trụ này thật sự dư dật và đủ đầy. Mỗi chúng ta, khi được sinh ra, đều là con của vũ trụ – là 1 phần của sự sống vô hạn và phong phú này. Chúng ta là kiệt tác của vũ trụ, được tạo ra từ những yeus tố tinh túy nhất của thiên nhiên và vũ trụ rộng lớn. Khi bạn nhận thức được sự kết nối này, bạn sẽ cảm thấy mình không thiếu thốn, mà thực sự đủ đầy và rất giàu có.
Trạng thái giàu có trong tâm trí này không chỉ là sự nhận thức về sự phong phú của vũ trụ mà còn là nền tảng để bạn có thể tạo ra sự giàu có trong cuộc sống. Khi bạn tin rằng mình là 1 phần của sự đủ đầy và tài nguyên vô hạn, bạn sẽ mở lòng để đón nhận những cơ hội, và từ đó bạn có thể kiến tạo và thu hút sự giàu có về cả vật chất lẫn tinh thần vào cuộc sống của mình.
TƯ DUY CHỊU TRÁCH NHIỆM 100%
– Là thái độ sống chủ động trong đó bạn hiểu rằng mọi kết quả trong cuộc sống của mình, dù tốt hay xấu, đều bắt nguồn từ những hành động, suy nghĩ và lựa chọn mà bạn đã thực hiện trước đó.
Nguyên tắc này dựa trên quy luật cơ bản: NHÂN+ DUYÊN =QUẢ. Nhấn mạnh rằng, mọi thành công hay thất bại đều xuất phát từ những “nhân” mà bạn đã gieo từ trước.
Tuy nhiên con người thường mắc phải 1 sai lầm phổ biến: họ chỉ muốn can thiệp vào kết quả cuối cùng mà không thực sự chú trọng đến việc gieo trồng ban đầu. Họ mong muốn những quả ngọt mà không sẵn sàng đầu tư thời gian, công sức để chăm sóc và tạo điều kiện cho chúng phát triển.
1 cái cây khỏe mạnh cần bắt đầu từ 1 hạt giống tốt, được gieo đúng cách và được nuôi dưỡng bởi môi trường phù hợp. Nếu không, quả ngọt chỉ là 1 ảo vọng.
Trong tài chính cũng vậy. Nếu bạn muốn đạt được sự thành công bền vững, bạn cần bắt đầu bằng cách gieo trồng những tư duy đúng đắn. Thay vì tập trung quá nhiều vào việc mong đợi kết quả ngay lập tức, hãy bắt đầu thay đổi cách suy nghĩ, hành động của mình và tạo ra những điều kiện tốt nhất để thành công có thể:” đơm hoa kết trái”.
Nếu trước đây chưa thành công đừng vội đổ lỗi cho hoàn cảnh, người khác hay bất kỳ yếu tố nào bên ngoài. Đổ lỗi ko giúp bạn tiến bộ, mà chỉ khiến bạn mắc kẹt trong cảm giác bất lực. Thay vào đó, hãy quay trở lại với tinh thần chịu trách nhiệm 100% và tự hỏi chính mình những câu hỏi:
– Tôi đã làm gì để điều này xảy ra?
– Tôi đã chưa làm gì để điều này xảy ra?
– Tôi đã có thể làm gì, nhưng tôi không làm?
– Tôi hoc được gì từ những điều này?
– Tôi sẽ thay đổi thế nào trong thời gian tới?
KHÔNG CÓ CON NGƯỜI THIẾU NGUỒN LỰC, CHỈ CÓ CON NGƯỜI Ở TRẠNG THÁI THIẾU NGUỒN LỰC.
Thay vì hỏi: ” Tôi không có đủ tiền, làm sao để bắt đầu?” Hãy hỏi:” Làm thế nào tôi có thể tận dụng những gì mình có để tạo ra bước tiến đầu tiên?”
Mọi thành công bắt đầu từ 1 sự chuyển đổi tư duy. Khi bạn rời bỏ trạng thái thiếu nguồn lực và hành động với tinh thần trách nhiệm, bạn sẽ nhận ra rằng cơ hội luôn ở xung quanh, và bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được tương lai tài chính của mình.
Hãy nhìn lại: bạn có kiến thức, có sức khỏe, có thời gian – tất cả đều là tài nguyên quý giá. Điều quan trọng không phải là bạn có gì, mà là bạn sử dụng những gì mình có như thế nào?
KHẲNG ĐỊNH ĐỦ ĐẦY
Khẳng định ( affirmation) là 1 phương pháp hiệu quả để cài đặt lại tư duy. Những câu khẳng định tích cực giúp bạn điều chỉnh lại cách nhìn nhận bản thân, xây dựng niềm tin mạnh mẽ và thu hút năng lượng tích cực vào cuộc sống.
Thực hành những câu nói khẳng định mỗi ngày. Ví dụ:
– Tôi tự do và an tâm về tài chính.
– Tôi xứng đáng với sự thịnh vượng và đủ đầy.
– Sự giàu có là 1 phần tự nhiên trong cuộc sống của tôi.
– Tôi tin tưởng rằng tôi luôn có đủ và sẽ luôn nhận được nhiều hơn nữa.
– Tiền bạc đến với tôi từ nhiều nguồn khác nhau, 1 cach liên tục và không ngừng nghỉ.
– Tôi đang sống trong 1 thế giới tràn đầy cơ hội và tôi biết cách tận dụng chúng.
Tư duy đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc định hình cuộc sống và thành công của mỗi người. Khi bạn giúp con bạn nhận ra giá trị của tư duy đủ đầy từ sớm, bạn đang trao cho con 1 nền tẳng vững chắc để xây dựng 1 cuộc sống thịnh vượng từ tâm.
=>Hãy thay đổi cách bạn nhìn nhận thế giới, và cả thế giới sẽ thay đổi theo bạn.
CHƯƠNG 7: CHỮA LÀNH MỐI QUAN HỆ VỚI TIỀN.
TỔN THƯƠNG LIÊN QUAN ĐẾN TIỀN BẠC
Giai đoạn 077 và 7-14 tuổi là thời điểm mà tiềm thức của chúng ta hoạt động mạnh mẽ, giống 1 miếng bọt biển hấp thụ mọi thứ từ môi trường xung quanh. Những điều chúng ta thấy, nghe và cảm nhận, dù tích cực hay tiêu cực, đều được khắc sâu vào tâm trí mà không qua bất kỳ sự kiểm soát hay phân tích nào.
Nếu trong những năm tháng này, chúng ta chứng kiến những xung đột gia đình liên quan đến tiền, hoặc cảm thấy bất an về tài chính, những trải nghiệm đó sẽ in sâu vào tiềm thức, trở thành những niềm tin cơ bản và ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn nhận tiền bạc khi trưởng thành. Có thể chúng ta không nhận ra, nhưng những cảm xúc tiêu cực này vẫn đang chi phối các quyết định tài chính cuả chúng ta ngày hôm nay.
BIỂU HIỆN CỦA NHỮNG TỔN THƯƠNG TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI TIỀN.
- Sợ hãi khi nghĩ về tiền
- Tiêu tiền để che giấu cảm giác bất an
- Cảm giác tội lỗi khi tiêu tiền cho bản thân.
- Ám ảnh với việc tích lũy tiền bạc
- Tránh đối mặt với các vấn đề tài chính.
- Liên kết tiền bạc với sự đau khổ trong quá khứ.
- Khó tin tưởng người khác về tiền bạc.
PHƯƠNG PHÁP CHỮA LÀNH MỐI QUAN HỆ VỚI TIỀN.
Bước 1: Khơi gợi những tổn thương liên quan đến tiền bạc.
Nhận diện những tổn thương liên quan đến tiền bạc.
Bước 2: Chữa lành mối quan hệ với tiền thông qua thiền và thực hành lòng biết ơn: Giải phóng năng lượng tiêu cực và xây dựng thái đội tích cực với tiền bạc.
CHƯƠNG 8: ĐẶT MỤC TIÊU TÀI CHÍNH.
Tại sao mọi người thường bị lỡ các mục tiêu?
Lý do lớn nhất khiến nhiều nguwoif ko đạt được mục tiêu tài chính của mình là do họ không có chiến lược rõ ràng. Mặc dù nhiều người hiểu rằng việc đặt mục tiêu là quan trọng, nhưng họ thường chỉ đặt những mục tiêu mang tính chất chung chung mà không gắn liền với hành động cụ thể, không xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể và 1 lộ trình theo dõi, đánh giá.
Khi mục tiêu chỉ tồn tại trên lý thuyết mà thiếu các bước hành động thực tế, sự tập trung và động lực sẽ nhanh chóng suy giảm. Điều này dẫn đến việc mục tiêu bị lãng quên hoặc cảm giác thất bại khi không thể đạt được. Vì vậy, việc kết hợp giữa mục iêu rõ ràng và chiến lược cụ thể là yếu tố them chốt để biên mong muốn thành kết quả thực sự.
Ý THỨC ĐẶT MỤC TIÊU – TIỀM THỨC ĐẠT MỤC TIÊU.
Khi bạn đặt mục tiêu, ý thức của bạn đóng vai trò quyết định điều gì là quan trọng và xác định rõ ràng đích đến.
Tuy nhiên, chỉ ý thức thôi thì chưa đủ để giúp bạn đạt đc mục tiêu. Tiềm thức mới là phần tạo nên động lực mạnh mẽ và duy trì hành động liên tục để tiến về phía trước.
Ý thức giống như người lái, chỉ đạo hướng đi, còn tiềm thức giống như động cơ, đảm bảo bạn có sức mạnh để thực hiện hành trình.
Khi bạn kết nối ý thức đặt mục tiêu với tiềm thức thông qua sự rõ ràng và lặp lại, tiềm thức sẽ tự động điều chỉnh suy nghĩ, hành vi và cảm xúc để giúp bạn đạt được mục tiêu đó gần như 1 cách tự nhiên.
Phần lớn mọi người, khi đặt mục tiêu, thường chỉ dừng lại ở cấp độ ý thức. Họ biết mình muốn gì và cố gắng xác định rõ ràng điều đó.
Tuy nhiên, họ chưa có phương pháp để cài đặt mục tiêu này vào tiềm thức – phần chi phối mạnh mẽ hành vi và cảm xúc.
Khi mục tiêu chỉ tồn tại trong ý thức, bạn có thể muốn đạt được nó, nhưng nếu tiềm thức không được kích hoạt hoặc đồng bộ hóa, nó sẽ không huy động đủ nguồn lực và sự tập trung cần thiết. Kết quả là, việc đạt được mục tiêu trở nên khó khăn hoặc thậm chí không khả thi.
Công thức đặt mục tiêu đặc biệt. Giúp huy động sức mạnh của cả ý thức lẫn tiềm thức để biến điều mong muốn thành hiện thực. Nó giúp bạn tạo ra sự rõ ràng trong mục tiêu, mà còn kích hoạt tiềm thức để duy trì động lực và tập trung vào hành động.
CÔNG THỨC ĐẠT MỤC TIÊU HIỆU QUẢ
Gồm 9 bước:
- Bước 1: Mục tiêu của bạn là gì?
Viết kết quả dạng SMART:
– S(specific – cụ thể): cần được mô tả rõ ràng và chi tiết.
– M(Measurable – Đo lường được): Mục tiêu phải có các chỉ số cụ thể để biết khi nào bạn đạt được.
– A ( Achievable – Có thể đạt được): cần khả thi và nằm trong khả năng của bạn.
– R ( Relevant – Liên quan): mục tiêu nên phù hợp với giá trị và ưu tiên của bạn.
– T ( Time -bound – Có thời hạn): mục tiêu cần có 1 thời gian cụ thể để hoàn thành.
Ví dụ: Tôi sẽ tiết kiệm 100 triệu đồng trong 12 tháng tơi bằng cách tiết kiệm 8 triệu đồng mỗi tháng và đầu tư vào quỹ mở với lãi suất trung bình 8% mỗi năm. - Bước 2: Tại sao việc đạt mục tiêu này lại quan trọng?
Giúp khám phá lý do sâu xa đắng sau mục tiêu.
Khi kết nối mục tiêu với những giá trị quan trọng trong cuộc sống như: sự an toàn tài chính, hạnh phúc gia đình hay cảm giác tự hào về bản thân, MT sẽ trở nên có ý nghĩa và mang sức hút lớn hơn.
Đồng thời, gắn MT với cảm xúc tích cực sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ, thúc đẩy bạn hành động.
Chính sự gắn kết này sẽ kích hoạt tiềm thức của bạn, giúp nó nhận diện rõ ràng rằng mục tiêu này thực sự quan trọng. Đây là bước then chốt để duy trì sự cam kết và năng lượng trong suốt quá trình chinh phục MT. - Bước 3: Bạn tự tin bao nhiêu phần trăm với việc đạt mục tiêu?
Câu trả lời phản ánh mức độ tự tin trong tiềm thức đối với mục tiêu đã đặt ra.
Nếu mức độ tự tin dưới 70% cho thấy bạn đang thiếu tự tin. Khi thiếu tự tin, gặp nhiều rào cản tâm lý sẽ làm chậm bước tiến của bạn mà còn khiến bạn dễ từ bỏ giữa đường.
Nếu phát hiện mức tự tin chưa đủ, bạn cần dành thời gian để củng cố niềm tin, làm rõ các rào cản và tìm cách vượt qua chúng. - Bước 4: Điều gì cần xảy ra để bạn tự tin hoàn toàn?
Hãy viết ra tất cả những điều mà bạn nghĩ là cần thiết để nâng cao sự tự tin của mình.
Ví dụ: Nếu tôi có 1 kế hoạc rõ ràng và chi tiết.
Nếu tôi có thêm nguồn lực tài chính.
Nếu tôi không còn sợ thất bại.
……………… - Bước 5: Tất cả mọi việc cần làm để đạt mục tiêu này là gì?
Viết tất cả những việc cần làm để đạt được mục tiêu của bạn. Có thể sử dụng sơ đồ tư duy. - Bước 6: Viết ra 10 việc ưu tiên quan trọng nhất.
Từ danh sách các công việc liệt kê ở bước 5, hãy chọn ra 10 việc quan trọng nhất để thực hiện trước.
Khi tập trung vào 10 việc này, bạn sẽ cảm thấy tiến trình rõ ràng và có động lực hơn, thay vì bị choáng ngợp bởi danh sách dài.
Sau khi hoàn thành 10 việc này, cần tiếp tục quay lại bước 5 để chọn thêm các công việc tiếp theo. Giúp duy trì sự tập trung và từng bước hoàn thiện mục tiêu. - Bước 7: Chia nhỏ 3 việc hàng đầu.
Từ 10 việc ưu tiên, chọn ra 3 việc đầu tiên quan trọng nhất và chia nhỏ chúng thành các hành động cụ thể hơn.
Chia nhỏ sẽ tạo ra 1 lộ trình rõ ràng, từng bước dẫn đến việc hoàn thành ưu tiên lớn hơn. - Bước 8: Hành động thôi.
Chuyển từ kế hoạch sang thực tế. Hành động là yếu tố quan trọng nhất để biến mục tiêu thành kết quả. Chỉ khi bắt đầu hành động, bạn mới có thể nhìn thấy tiến bộ và tiến gần hơn đến mục tiêu đã đặt ra.
Sẽ có 2 kết quả: thuận lợi, đạt được mục tiêu và thành công và thứ 2 là chưa đạt được mục tiêu tức thất bại . Hãy nhớ 1 nguyên tắc quan trọng:” Không có thất bại, chỉ có phản hồi.”. Đây là cơ hội để bạn xem xét lại kế hoạch, học hỏi bài học và cải thiện chiến lược. Điều quan trọng là bạn cần điều chỉnh, rút kinh nghiệm từ những gì đã xảy ra, và tiếp tục tiến về phía trước. Chính những bài học từ phản hồi này sẽ là chìa khóa giúp bạn hoàn thiện hành trình và đạt được mục tiêu cuối cùng. - Bước 9: Quay lại bước 5 và đánh giá.
Hãy kiểm tra xem liệu có bước nào cần điều chỉnh, hoặc có bỏ qua yếu tố quan trọng nào không? Giúp bạn nhận ra những điểm chưa hiệu quả và cải thiện chiến lược để tiếp tục tiến tới mục tiêu 1 cách hiệu quả hơn.
“Hãy nhớ rằng, Mục tiêu vẫn là ánh sáng dẫn đường, còn chiến lược là con thuyền để bạn đến đích. Hãy luôn đi về nguồn ánh sáng, bạn chỉ cần điều chỉnh hướng của con thuyền , và vững bước trên hành trình tiến về phía trước“.
CHƯƠNG 9: TIỀN LÀ DÒNG CHẢY.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ LUÔN DỒI DÀO?
Thay đổi tư duy về tiền. Cần hiểu tư duy đúng về Tiền, tiền như 1 dòng chảy liên tục, mới chính là chìa khóa để xây dựng sự đủ đầy và thịnh vượng thực sự.
Thay vì nghĩ rằng tiền là 1 nguồn tài nguyên giới hạn, hãy tưởng tượng tiền như 1 dòng sông. dòng sông này luôn chảy, tiền đi rồi lại đến, không ngừng lưu thông.
Trong cách tư duy này, bạn hiểu rằng tiền không phải là thứ để tích trữ mãi mà là 1 dòng chảy tự nhiên. Khi bạn tạo ra giá trị, đóng góp hoặc cho đi, bạn đang kích hoạt dòng chảy, giúp tiền tiếp tục quay lại với bạn 1 cách tự nhiên.
Tư duy tiền là dòng chảy giúp bạn không bao giờ cảm thấy thiếu thốn. Bạn biết cách sử dụng tienf để đầu tư, để chia sẻ và để nhận lại. Sự lưu thông này tạo nên 1 cảm giác đủ đầy và thịnh vượng, không chỉ về tài chính mà còn về tinh thần. Khi bạn chấp nhận tiền như 1 dòng chảy, bạn sẽ cảm thấy nhẹ nhàng hơn, tự tin hơn và biết cách xây dựng 1 cuộc sống đủ đầy, không bao giờ cạn kiệt nguồn lực.
CÔNG THỨC CỦA DÒNG CHẢY TIỀN BẠC.
Tiền= Giá trị* thời gian* quy mô
Công thức này chỉ ra rằng số tiền bạn có phụ thuộc vào 3 yếu tố chính: giá trị bạn tạo ra, thời gian bạn sử dụng để tạo ra giá trị đó, và quy mô ảnh hưởng của giá trị bạn mang lại.
Vậy làm thế nào để gia tăng từng yếu tố này?
Chúng ta cùng phân tích từng yếu tố nhé!
- Giá trị:
Là những gì bạn mang lại cho người khác, bao gốm: sản phẩm, dịch vụ, hoặc kỹ năng mà bạn cung cấp. Giá trị này phản ảnh mức độ mà bạn giúp giải quyết vấn đề hoặc đáp ứng nhu cầu của người khác. Giá trị càng lơn, bạn càng có khả năng kiếm được nhiều tiền hơn.
Ví dụ: 1 bác sĩ mới ra trường và 1 bác sĩ giỏi với 20 năm kinh nghiệm sẽ có sự khác biệt rõ rệt về mức giá dịch vụ của họ. Người ta sẵn sàng chờ đợi ở phòng khám hàng tiếng đồng hồ để được gặp 1 bác sĩ giỏi. Họ rất sẵn sàng và rất hài lòng khi chi trả chi phí khám chữa bệnh, mặc dù có thể cao hơn các nơi khác.
Chính sự kết hợp giữa kỹ năng và kinh nghiệm đã nâng cao giá trị mà bác sĩ này mang lại, và điều đó phản ánh qua mức thu nhập.
Để tăng giá trị bản thân, bạn cần đầu tư và cách đầu tư hiệu quả nhất chính là đầu tư vào chính con người của bạn. Việc không ngừng học hỏi và phát triển kỹ năng là chìa khóa giúp bạn tạo ra giá trị lớn hơn cho những người xung quanh và đạt được sự thịnh vượng bền vững. Điều này có thể bắt đầu từ việc tiếp thu kiến thức mới, rèn luyện chuyên môn và tập trung vào việc học hỏi để tạo ra những điều mà người khác thực sự cần.
Chúng ta cũng cần dạy con mình hiểu được tầm quan trọng của việc đầu tư vào bản thân. Hãy khuyến khích con phát triển kỹ năng, tìm tòi học hỏi và khám phá những tiềm năng đặc biệt của chúng. Khi bạn truyền cảm hứng và hướng dẫn con thực hiện điều này từ nhỏ, bạn đang giúp chúng hình thành tư duy độc lập, và trở thành người có giá trị cao hơn trong xã hội.
- Thời gian.
Thời gian là nguồn lực hữu hạn, nhưng cách bạn sử dụng thời gian có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Nếu bạn dành thời gian cho các hoạt động hiệu quả và mang lại giá trị cao, số tiền bạn kiếm được sẽ tăng lên.
Thay vì làm việc nhiều giờ, hãy tìm cách tối ưu hóa thời gian bằng cách tập trung vào các nhiệm vụ quan trọng. hoặc sử dụng công nghệ và công cụ hỗ trợ để tăng năng suất. - Quy mô.
Bạn có bao giờ cảm thấy rằng thời gian và giá trị mà bạn tạo ra dường như đang chạm đến 1 giới hạn nào đó?
Tác giả có đưa ra 1 ví dụ 1 giám đốc nhân sự của 1 tập đoàn lớn. Lương của anh ấy khoảng gần 150tr đồng – đây là con số đáng mơ ươc. Nhưng anh ấy có vẻ ko hài lòng lắm. Bới anh nhận thấy với vị trí này, mức lương đã đạt ngưỡng cao nhất rồi. Có nhảy qua công ty khác thì cũng bằng hoặc thấp hơn.
Đây là điều xả ra khi thời gian và giá trị của bạn bị giới hạn.
Nhưng, còn 1 con đường khác để gia tăng thu nhập mà không bị bó buộc – đó là mở rộng quy mô.
Quy mô chính là mức độ mà giá trị bạn tạo ra có thể lan tỏa và tiếp cận đến nhiều người hơn.
Hãy tưởng tượng bạn là 1 người thợ làm bánh. Nếu chỉ làm thủ công, mỗi ngày bạn chỉ có thể phục vụ vài khách hàng. Nhưng nếu bạn mở rộng kinh doanh, bán hàng qua mạng, hay tạo ra quy trình sản xuất lớn hơn, số lượng khách hàng có thể tăng lên đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người mỗi ngày.
=> Đừng chỉ dừng lại ở việc tạo ra giá trị, hãy nghĩ lớn hơn – phục vụ giá trị ấy ở quy mô lớn hơn. Quy mô chính là chìa khóa mở ra cách cửa để giàu có không giới hạn.
KHƠI THÔNG DÒNG CHẢY THỊNH VƯỢNG.
Dòng chảy của sự thịnh vượng vận hành dựa trên nguyên tắc đơn giản: muốn có dòng tiền chảy vào, bạn cần để dòng tiền hay dòng giá trị chảy ra.
Nếu bạn chỉ tập trung giữ chặt mà không cho đi, dòng chảy sẽ bị tắc nghẽn.
Trong cuộc sống, dòng chảy thịnh vượng không chỉ xoay quanh tiền bạc mà còn là dòng chảy của giá trị và năng lượng.
– Khi bạn cho đi – chia sẻ, giúp đỡ hoặc đầu tư- bạn không chỉ tạo điều kiện cho dòng tiền chảy ra mà còn mở cửa để dòng tiền và cơ hội mới chảy vào.
Đừng nghĩ rằng cho đi là mất mát, đó là cách để kích hoạt dòng chảy, tạo sự luân chuyển liên tục và mang lại sự thịnh vượng lâu dài.
Nếu bạn muốn dòng chảy thịnh vượng trong cuộc đời mình được khơi thông, hãy bắt đầu bằng việc cho đi, không chỉ là tiền bạc, mà bạn có nhiều hơn thế để cho đi.
Phật pháp dạy rằng sự thịnh vượng và đủ đầy không chỉ đến từ việc nhận, mà còn từ việc cho đi. Đặc biệt, chúng ta có thể cho đi theo rất nhiều cách khác nhau, không chỉ giới hạn ở tiền bạc hay vật chất.
3 hình thức cho đi cao quý được Đức Phật chỉ dạy là: Tài Thí, Pháp Thí và Vô úy thí.
- Tài thí.
Tài thí là sự chia sẻ những thứ thuộc về vật chất, tiền bạc hoặc bất kỳ thứ gì cụ thể mà người khác đang cần.
Đây là 1 hình thức cho đi dễ nhận thấy và phổ biến nhất, giúp giải quyết ngay lập tức khó khăn về vật chất của người nhận. Việc này không chỉ mang lại lợi ích cho người khác mà còn nuôi dưỡng lòng từ bi, hào phóng trong chính tâm hồn bạn.
Tài thí không cần phải là những món quà lớn lao hay giá trị cao. Điều quan trọng là tấm lòng chân thành và mong muốn thực sự giúp đỡ người khác. Dù bạn chia sẻ ít hay nhiều, hành động này đều góp phần khơi thông dòng chảy thịnh vượng, giúp cả người cho và người nhận cảm thấy ấm áp và đủ đầy hơn. - Pháp thí.
– Là sự chia sẻ tri thức, hiểu biết hoặc lời khuyên đúng đắn để giúp đỡ người khác. Đây không phải là sự cho đi về vật chất, mà là món quà tinh thần vô giá, giúp người nhận có thể khai sáng tư duy, vượt qua khó khăn và thay đổi cuộc sống theo hướng tích cực hơn.
Khi bạn chia sẻ kiến thức hay kinh nghiệm, bạn đang gieo những hạt giống thành công và hạnh phúc cho người khác.
– Pháp thí không yêu cầu bạn phải có nhiều của cải hay quyền lực, mà chỉ cần bạn sẵn lòng chia sẻ những điều mình biết. Một lời khuyên đúng lúc, 1 bài học quý giá hoặc 1 chút động viên chân thành cũng có thể thay đổi hoàn toàn cuộc sống của ai đó.
Đây là món quà mà bạn có thể cho đi mãi mãi, mà không bao giờ cạn kiệt. - Vô úy thí.
– Nghĩa là không sợ hãi, là trạng thái bình an và tự tại trước mọi khó khăn hay thử thách trong cuộc sống.
– Vô úy thí là hành động giúp đỡ người khác để họ không còn cảm giác lo lắng, bất an hay sợ hãi. Đây có thể là 1 lời động viên đúng lúc, 1 sự hỗ trợ để họ vượt qua khó khăn, hoặc đơn giản là bạn ở bên cạnh họ khi họ cần nhất. Chỉ cần bạn xuất hiện trước mặt người khác với ự hiện diện trọn vẹn và thái độ bình an, điều đó đã có thể truyền năng lượng tích cực đến họ.
Sự bình an của bạn trở thành nguồn động viên tinh thần, giúp họ cảm thấy an tâm hơn. Có những lúc, bạn chưa cần nói bất kỳ điều gì, nhưng sự hiện diện đầy yêu thương và đồng cảm của bạn đã đủ để mang lại cho họ cảm giác vững chãi.
– Vô úy thí là 1 món quà quý giá mà bất kỳ ai cũng có thể trao đi. Để có thể trao đi sự bình an, chính bạn cũng cần là người bình an. Khi bạn giúp người khác vượt qua nỗi sợ hãi và bất an, bạn cũng đang nuôi dưỡng tâm bình an và kết nối sâu sắc với chính mình.
=> Điều quan trọng trong việc cho đi là bạn hãy” Tùy duyên mà hành động.”
Bạn không cần phải cố gắng hay ép buộc bản thân.
Hãy cho đi những gì bạn có thể, vào đúng thời điểm, và với tấm lòng chân thành.
Khi bạn cho đi 1 cách tự nhiên, không toan tính, dòng chảy thịnh vượng trong cuộc đời bạn sẽ tự khắc được khơi thông.
Sự cho đi không chỉ mang lại giá trị cho người khác mà còn khiến bạn trở nên an vui và đủ đầy, trước tiên là trong tâm hồn.
Khi tâm trí bạn bình an và rộng mở, bạn sẽ bắt đầu thu hút những cơ hội và nguồn lực mới đến với mình, giúp bạn giàu có và hạnh phúc hơn.
=> Hãy để sự cho đi trở thành 1 phần tự nhiên trong bạn, và dòng chảy thịnh vượng sẽ luôn điều hướng về phía bạn.
Khi bạn tạo nên giá trị cho người khác, bạn cũng đang mở rộng không gian để đón nhận những điều tốt đẹp quay trở lại với mình.
DẠY CON CHO ĐI.
Đây là cách tuyệt vời để giúp con nuôi dưỡng 1 tâm hồn thịnh vượng và đủ đầy.
Qua việc cho đi, giúp con cảm nhận niềm hạnh phúc khi mang lại niềm vui cho người khac, mà còn gieo những hạt giống yêu thương và lòng nhân ái vào tâm hồn con, tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện về nhân cách.
Các cách dạy con cho đi:
- Giải thích cho con rằng chúng ta nên chia sẻ những gì mình có với những người đang cần, trong khả năng mà chúng ta có thể. Ví dụ như tặng đồ chơi, quần áo,…. những điều này giúp con dễ hình dung và cảm nhận ý nghĩa của việc chia sẻ.
- Hãy để con tự chọn những món đồ mà con muốn chia sẻ. Điều này sẽ giúp con cảm thấy tự nguyện và tự hào về hành động của mình. Nếu con có 1 khoản tiền tiets kiệm nhỏ, bạn có thể khuyến khích con trích 1 phần để giúp đỡ những người đang cần hỗ trợ.
Có thể cùng con đến các buổi quyên góp từ thiện hoặc trực tiếp trao quà cho người khó khăn. Những trải nghiệm thực tế này sẽ giúp con hiểu rõ hơn về giá trị và tác động của việc cho đi. - Nên kể cho con nghe những câu chuyện truyền cảm hứng về sự sẻ chia và lòng tốt. Bạn có thể kể về chính bản thân mình khi đã giúp đỡ hoặc nhận được sự giúp đỡ từ người khác. Những câu chuyện bạn chân thực vậy sẽ giúp con thấy rằng việc cho đi không chỉ giúp người khác mà còn tạo nên niềm vui và sự kết nối sâu sắc cho chính mình.
- Quan trọng nhất, bạn hãy làm gương cho con bằng cách thể hienj sự chia sẻ trong chính cuộc sống hàng ngày của bạn.
Bạn có thể giúp đỡ 1 người bạn đang gặp khó khăn, đóng góp cho các quỹ từ thiện, hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng.
Khi con nhìn thấy bạn làm, con sẽ tự nhiên học theo và nhận ra rằng việc cho đi là 1 phần không thể thiếu trong 1 cuộc sống ý nghĩa. - Khi con thục hiện bất kỳ hành động cho đi nào, bạn đừng quên khen ngợi và ghi nhận nỗ lực của con. Bạn có thể nói với con rằng hành động của con rất ý nghĩa.
Hãy nhớ rằng, điều gì khen ngợi thì sẽ được lặp lại. Những lời khen ngợi của bạn sẽ khuyến khích con tiếp tục phát huy tinh thần chia sẻ, tạo nên 1 thói quen tốt đẹp cho cả cuộc đời.
CHƯƠNG 10: NHỮNG MÔ THỨC DÙNG TIỀN
Mô thức tiền bac là những thói quen, suy nghĩ và hành vi mà mỗi người hình thành khi tiếp xúc và sử dụng tiền bạc. Thường được hình thành từ rất sớm, chịu ảnh hưởng bởi môi trường gia đình, văn hoa, và các trải nghiệm cá nhân liên quan đến tiền.
Mô thức tiền bạc không chỉ ảnh hưởng đến tài chính mà còn phản ánh sâu sắc cảm xúc và giá trị cá nhân. Hiểu được mô thức của mình sẽ giúp bạn điều chỉnh để có mối quan hệ lành mạnh hơn với tiền.
Ví dụ về mô thức tiền bạc:
- Keo kiệt.
Thường dè dặt trong việc chi tiêu, ngay cả khi họ có đủ khả năng tài chính. Điều này có thể xuất phát từ nỗi sợ thiếu thón hoặc niềm tin rằng tiền bạc cần phải được giữ chặt để đảm bảo an toàn trong tương lai. - Hoang phí.
Có xu hướng chi tiêu vượt mức cần thiết, thường không kiểm soát được nhu cầu mua săm của mình. Hành vi này thường bắt nguồn từ việc muốn thỏa mãn cảm xúc tức thời hoặc che giấu ự bất an bên trong. - Trung đạo.
” Tiêu tiền đúng chỗ, dùng tiền xứng đáng”
Biết cách cân bằng giữa chi tiêu và tiết kiệm. Đây là biểu hiện của sự trưởng thành về cảm xúc và có mối quan hệ lành mạnh với tiền.
CÁC TÍNH CÁCH VỀ TIỀN BẠC
Theo Ken Honda, 1 tác giả và diễn giả nổi tiếng về tài chính cá nhân cho rằng, có 7 nhóm tính cách chính liên quan đến tiền bạc, mỗi nhóm phản ảnh cách mà 1 người suy nghĩ, cảm nhận và hành động khi đối diện với vấn đề tài chính.
Mỗi người thường ở hữu 1 đến 2 tính cách nổi trội trong số này. Việc xác định mẫu tinh cách của mình và hiểu rõ cách mà mẫu tính cach đó ảnh hưởng đến hành vi tài chính có thể mang lại lợi ích lớn trong việc cải thiện và xây dựng mối quan hệ lành mạnh với tiền bạc. Khi hiểu được điểm mạnh và hạn chế của mình, bạn sẽ dễ dàng đưa ra những quyết định chi tiêu đúng đắn hơn, lập ngân sách 1 cách hiệu quả , tiết kiệm hợp lý và đầu tư thông minh hơn.
- Mẫu 1: Người tiết kiệm thái quá.
– Là người có xu hướng tích lũy và để dành tiền 1 cách cực đoan, thường không vì mục tiêu cụ thể nào mà chủ yếu để cảm thấy an toàn hoặc giảm bớt lo lắng tài chính.
-Họ thường hạn chế chi tiêu, ngay cả khi điều đó mang lại lợi ích cho sức khỏe, cv hay chất lượng cuộc sống của mình.Thuwowgf xuất phát từ nỗi sợ hãi về tương lai tài chính hoạc từ trải nghiệm thiếu thốn trong quá khứ.
– Dấu hiệu nhận biết:
+ Luôn ưu tiên tiết kiệm, ngay cả khi có khả năng chi trả.
+ Từ chối những chi phí quan trọng.
+ Thường xuyên lo lắng về việc không đủ tiền.
+ Tiết kiệm mà không có mục tiêu cụ thể.
+ Tin rằng tiết kiệm là cách duy nhất để an toàn.
+ Cực kỳ quan tâm đến các khoản tiết kiệm nhỏ.
– Cạm bẫy của người tiết kiệm thái quá.
+ Thường rơi vào cạm bẫy tâm lý sợ mất tiền, đến mức sống cả đời không dám chi tiêu bất kỳ khoản tiền nào.
+ Thường chọn bỏ qua những sở thích, trải nghiệm hoặc hoạt động có thể mang lại hạnh phúc và ý nghĩa cho cuộc sống: những kỳ nghỉ, bữa ăn ngon, khóa học hay…..làm giảm chất lượng cuộc sống hiện tại mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần và mối quan hệ với người thân.
+ Sợ chi tiêu nên họ ko nhìn thấy giá trj thực mà tiền mang lại – đó là công cụ để nâng cao cuộc sống, đầu tư cho tương lai và tạo ra niềm vui.
– Lời khuyên dành cho người tiết kiệm thái quá.
+ Hãy học cách điều độ và tìm kiếm sự cân bằng giữa việc tiết kiệm tiền và tận hưởng cuộc sống.
+ Hãy hình dung 1 tương lai mà bạn mong muốn. Hãy để những hình ảnh đó trở thành động lực để bạn suy nghĩ lại cách sử dụng tiền.
+ Hãy nghĩ về ước mơ, khát vọng lớn lao của bạn – có thể là 1 chuyến du lịch đáng nhớ, 1 căn nhà ấm cúng hay đầu tư vào giáo dục và phát triển bản thân. Sau đó, liên kết những giấc mơ này với cách bạn có thể sử dugnj tiền tiết kiệm để biến chúng thành hiện thực.
=> Hãy nhớ rằng, tiết kiệm là quan trọng, nhưng tận hưởng những gì bạn đã làm ra cũng là 1 phần thiết yếu của cuộc sống cân bằng và hạnh phúc. - Mẫu 2: Người chi tiêu hoang phí.
– Là những người có xu hướng sử dụng tiền bạc 1 cách không kiểm soát, thường vượt quá khả năng tài chính của bản thân. Họ thường chi tiêu cho những thứ không thực sự cần thiết như mua sắm quá mức, ăn uống xa hoa….. thường không có kế hoạch rõ ràng và có thể dẫn đến nợ nần hoặc tình trạng tài chính bấp bênh.
– Thường bị thuc đẩy bởi nhu cầu thể hiện bản thân, mong muốn gây ấn tượng với người khác, hoặc để khỏa lấp các cảm giác bất an và căng thẳng.
– Dấu hiệu nhận biết:
+ Có xu hướng chi tiền vào những thứ không thực sự cần thiết.
+ Có tính cách hướng ngoại và thích đối xử đặc biệt với mọi người.
+ Chi tiêu là cách đối phó với căng thẳng cảm xúc.
+ Thường vượt ngân sách hoặc không lập kế hoạch tài chính rõ ràng.
+ Cảm giác thỏa mãn khi chi tiêu nhanh chóng biến mất.
+ Khó từ chối những ưu đãi hấp dẫn.
– Cạm bẫy của người chi tiêu hoang phí.
+ Ngay khi đang mắc nợ, họ vẫn tiếp tục tiêu xài thả ga.
+ Có xu hướng giấu giếm các khoản mua sắm không cần thiết với gia đình và bạn bè.
+ Nếu không kiểm soát được hành vi, người chi tiêu hoang phí dễ đối mặt với nguy cơ phá sản, nghèo đói hoặc nợ nhần chồng chất.
– Lời khuyên cho người chi tiêu hoang phí.
+ Nên bắt đầu bằng việc lập 1 ngân sách rõ ràng. Việc này giúp họ có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính hiện tại, từ đó biết được đâu là những khoản cần ưu tiên và đâu là những khoản cần cắt giảm.
+ Trước khi mua sắm bất kỳ thứ gì hãy tự đặt câu hỏi:” Để mua thứ này, mình sẽ phải hy sinh điều gì?”
+1 bài học mà những người nhóm này cần ghi nhớ là giá trị của những món hàng xa hoa, hàng hiệu mà họ mua sắm thường không giữ được lâu. Khi bạn không còn tiền, những món đồ đó thường mất giá trị 1 cách nhanh chóng và khó có thể bán lại để giải quyết khó khăn tài chính.
- Mẫu 3: Người ham kiếm tiền thái quá.