Tôi đọc những trang cuối cùng của cuốn sách này đúng vào ngày Hà Nội mưa rất to, kéo dài suốt từ đêm hôm trước đến trưa hôm nay mới ngớt chút. Thời tiết mưa gió, bầu trời u ám càng làm tăng cảm xúc trong tôi. Cuốn sách quả thật rất cảm động. Có rất nhiều ý lắng đọng tôi muốn chắt lọc và lưu giữ lại để luôn nhắc nhở mình.
” Khi hơi thở hóa thinh không” là cuốn tự truyện mà tác giả Paul Kalanithi ( một bác sỹ giỏi chuyên ngành phẫu thuật thần kinh người Mỹ gốc Ấn) viết trong giai đoạn đấu tranh chống lại căn bệnh ung thư phổi quái ác. Những chia sẻ đầy trăn trở trong cuốn sách về nghề y, sự sống cái chết, đã gây xúc động cho nhiều độc giả trong đó có tôi.
Paul là 1 trong những bác sỹ tâm huyết với nghề y, anh dành 10 năm tu luyện miệt mài và quyết tâm kiên trì nốt trong mười lăm tháng tới đến khi chương trình nội trú kết thúc nên ở độ tuổi 36 anh đã leo gần đến đỉnh cao của danh vọng. Nhưng chưa kết thúc chương trình nội trú anh lại phát hiện trong mình mắc căn bệnh ung thư phổi do đột biến gen PI3K. Tuy làm nghề bác sỹ phẫu thuật nhiều năm anh cũng được đối mặt với cái chết của nhiều bệnh nhân. Nhưng khi anh trở thành bệnh nhân thì mới thấy được nó gần như thế nào.
Cách Paul đối mặt với cái chết khi biết tin mình bị bệnh nan y khiến nhiều người cần suy ngẫm. Anh có buồn, có khóc, có suy sụp nhưng nó qua nhanh. ” Tôi ngạc nhiên nhận ra mình đã trải qua cả năm pha đau buồn- chuỗi dập khuôn: Phủ nhận =>Tức giận =>Mặc cả => Suy sụp => Chấp nhận – nhưng lại theo chiều ngược lại. Khi nghe chuẩn đoán, tôi đã chuẩn bị cho cái chết. Tôi thậm chí còn cảm thấy ổn. Tôi đã chấp nhận nó. Tôi đã sẵn sàng. Sau đó tôi rơi vào trạng thái suy sụp khi biết rằng mình có lẽ chưa chết ngay, điều này dĩ nhiên là chuyện tốt, nhưng cũng rất bối rối và mệt mỏi lạ kỳ…….Con đường phía trước có lẽ sẽ rõ ràng nếu như tôi biết chính xác mình còn bao nhiêu tháng, bao nhiêu năm. Cho tôi 3 tháng, tôi dành thời gian cho gia đình. Cho tôi 1 năm, tôi sẽ viết sách. Cho tôi 10 năm, tôi quay trở lại với việc chữa bệnh…..Tại thời điểm nào đó tôi bắt đầu mặc cả một chút- hoặc cũng không hẳn là mặc cả…..Sau những lần mặc cả là cơn tức giận kéo đến: ” Con đã làm việc cả đời để đạt được chừng này, giờ Cha mang đến cho con ung thư sao??”……Và cuối cùng, tôi đã đi tới mức Phủ nhận. Có lẽ là phủ nhận hoàn toàn. Có lẽ, khi không có sự chắc chắn nào cả chúng ta đành mặc định rằng mình sẽ sống rất lâu. Có lẽ đó là cách duy nhất để nhìn về phía trước.”
Anh nói:” Một phần kỳ quái của bệnh tật đó là khi phải trải qua nó, giá trị của bạn không ngừng thay đổi. Bạn phải tìm ra điều gì là quan trọng với mình và sau đó lại tiếp tục tìm kiếm. Tôi cảm thấy giống như ai đó lấy đi thẻ tín dụng của mình và tôi phải học cách chi tiêu sao cho hợp lý….. Chết là sự kiện chỉ xảy ra trong chốc lát, nhưng sống cùng bệnh hiểm nghèo lại là cả một quá trình”. Ý này của Paul cá nhân tôi nghĩ sẽ truyền cảm hứng và làm thức tỉnh rất nhiều những bệnh nhân ngoài kia cũng đang mắc phải căn bệnh hiểm nghèo, đang bị suy sụp tinh thần, mất phương hướng. 22 tháng chống trọi với bệnh tật nhưng Paul cùng gia đình anh sống trọn vẹn từng ngày ý nghĩa nên khi giây phút cuối cùng đối mặt với cái chết anh không hề lo sợ mà quay sang nói với vợ anh là Lucy rằng: ” Anh đã sẵn sàng”. Khi đọc đến chỗ này tôi đã rất xúc động bởi sự mạnh mẽ đáng trân trọng của anh cũng như của người vợ rất tuyệt vời của anh. Chị luôn sát cánh cùng anh mọi lúc, mọi buổi thăm khám cũng như là người vực tinh thần của anh vào những thời điểm khó khăn nhất.
Có 2 quyết định thật lớn và khó khăn mà Paul, Lucy cân nhắc, xem xét đã quyết định làm sau khi bị bệnh đó là: Sinh con và quay trở lại công việc phẫu thuật.
Trước khi điều trị ung thư vợ chồng Paul đã đến Trung tâm lưu trữ tinh trùng để lưu trữ tinh trùng khỏe mạnh của anh trước khi bước vào đợt điều trị.
“Cả 2 chúng tôi đều khát trở thành cha mẹ, chúng tôi nghĩ về nhau. Lucy hy vọng tôi có thêm vài năm nữa, nhưng hiểu về tiên lượng bệnh của tôi, nàng cảm thấy việc lựa chọn- liệu có muốn trở thành một người cha trong khoảng thời gian còn lại hay không- phải là lựa chọn của tôi.
- “Anh lo sợ hay buồn bã nhất về điều gì?” nàng tôi hỏi trong 1 đêm trên giường.
- ” Rời xa em” tôi nói.
Tôi biết rằng một đứa trẻ có thể mang tới niềm vui cho cả gia đình, và tôi không thể nào chịu được khi mường tượng cảnh Lucy không chồng không con sau khi tôi chết, nhưng tôi cũng cương quyết với lựa chọn cuối cùng phải là của cô ấy: vì suy cho cùng nàng rất có thể sẽ là người phải nuôi con một mình, và còn phải chăm sóc cho cả 2 chúng tôi khi căn bệnh tiến triển.
” Liệu có một đứa con có làm xao nhãng khoảng thời gian chúng ta bên nhau không?” nàng hỏi. ” Liệu anh có nghĩ rằng việc xa lìa con mình sẽ khiến cái chết đau đơn hơn không?”
” Kể cả vậy thì chẳng phải vẫn sẽ rất tuyệt sao?” Tôi nói.”
Câu trả lời của Paul khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Bởi quyết định có con tại đúng thời điểm khó khăn nhất này là một quyết định không dễ dàng. Paul phải chấp nhận và đối mặt với việc phải rời bỏ thế giới này bỏ lại 2 người anh yêu thương nhất nhưng câu nói ” Kể cả vậy thì chẳng phải vẫn sẽ rất tuyệt sao?” khiến tôi thật sự nể và quý mến Paul nhiều hơn. Anh không muốn bỏ lỡ những khoảnh khắc tuyệt vời này dù thời gian của anh còn rất ít ỏi. Anh chọn sống vui, chất lượng, ý nghĩa nhất khi còn được thở, còn được sống.
“Trở lại với công việc.” cũng là một quyết định khó khăn đối với Paul. Bởi lẽ, nếu cứ coi mình như 1 bệnh nhân mắc bệnh nặng, phó mặc những ngày tháng sắp tới cho sự mệt mỏi, ủ rũ, sống không có mục đích, ý nghĩa thì quả thực sẽ rất tẻ nhạt, buồn chán. Paul quyết định trở lại công việc là nhà phẫu thuật thần kinh để tiếp tục sứ mệnh cứu giúp nhiều bệnh nhân. Tôi cũng ấn tượng ngày cuối cùng trong trương trình nội trú. Sau khi hoàn thành ca phẫu thuật cuối cùng đó, một y tá hỏi Paul: “Anh trực cuối tuần này sao bác sỹ? – Không. Và có lẽ không bao giờ nữa.” anh trả lời. Sau buổi hôm đó anh đã khóc vì biết sự nghiệp ngành y mà anh dành rất nhiều năm cống hiến cho nó đã dừng lại. Dừng lại sự nghiệp của anh vì căn bệnh hiểm nghèo.
Những ngày tháng cuối đời, sức khỏe của Paul giảm sút nhanh chóng. Bởi khối u đã lan rộng và di căn lên não. Anh cũng không con viết sách được nữa. Cuốn sách vẫn còn dang dở. Nhưng sự ra đời của cô con gái Cady khiến những ngày tháng cuối đời của anh thêm ý nghĩa, hạnh phúc hơn.
” Nếu bạn bắt gặp chúng tôi đang ngồi gặm sườn nướng tại một nhà hàng BBQ địa phương và mỉm cười bên ly bia uống chung, bên cạnh là cô con gái nhỏ tóc tối màu với hàng mi dài nằm trên xe đẩy, bạn sẽ không bao giờ đoán được rằng cuộc sống của Paul chỉ còn chưa đầy một năm nữa, và chúng tôi cũng không hiểu được điều đó.” trích đoạn Lucy( vợ Paul viết ở Lời bạt cuối sách).
” Đó là dịp Giáng sinh đầu tiên của Cady,… Khi sức khỏe của Paul đã sụt giảm trong những tháng kế tiếp, nhưng chúng tôi vẫn tiếp tục tận hưởng những giây phút vui vẻ ngay giữa nỗi đau buồn. Chúng tôi tổ chức các bữa tiệc tối ấm cúng, ôm nhau hàng đêm, và hạnh phúc trong đôi mắt sáng ngời của con gái cũng như thiên nhiên yên ả”.
” Ngày thứ Bảy cuối cùng của Paul, chúng tôi ở bên gia đình trong phòng khách tại nhà, Paul ôm lấy Cady trên chiếc ghế bành. Cha anh ngồi trên chiếc ghế cho bú của tôi, mẹ anh và tôi ngồi ở sofa gần đó, Paul hát cho Cady và rung bé nhẹ nhàng trên đùi. Cô bé cười rạng rỡ, không buồn để ý tới dây truyền oxy trên mũi cha. Thế giới của anh trở lên nhỏ lại.”
…………………………………………….
Ngày cuối cùng của Paul khi được đưa đến phòng chăm sóc đặc biệt khi hơi thở với anh cũng rất khó khăn. Các bác sỹ bàn luận rằng:” Liệu Paul có cần đặt ống thở không?”Cả gia đình bị giằng xé. ” Anh ấy không cần tới Hail Mary. Nếu anh ấy không có cơ hội để có được một khoảng thời gian có ý nghĩa, anh ấy muốn bỏ mặt nạ và ôm Cady” ( trích lời của Lucy vợ anh).
“Paul quay sang nhìn tôi. Anh nói rõ ràng, thật khẽ nhưng không hề nao núng,”Anh đã sẵn sàng.” Ý Paul là việc từ bỏ hỗ trợ hô hấp và bắt đầu moccphin để được chết.
Cả gia đình vây quanh. Trong suốt những giây phút quý gia sau quyết định của Paul, tất cả chúng tôi cùng thể hiện tình yêu và sự tôn trọng.Nước mắt long lanh trong mắt anh. Paul thể hiện sự biết ơn với cha mẹ anh. Anh đề nghị chúng tôi chắc chắn rằng bản thảo sẽ được xuất bản một cách nào đó. Cuối cùng, anh nói lời yêu tôi. Bác sỹ trực xen vào nói lời động viên:” Paul, sau khi anh ra đi, gia đình anh có thể bị chia rẽ, nhưng rồi họ sẽ lại xích lại gần nhau bởi sự dũng cảm mà anh đã chứng tỏ……”
.”…..Hơn chín giờ sau, toàn bộ gia đình Paul-bố mẹ, anh em, chị dâu, con gái và tôi- cùng ngồi cầu nguyện cho Paul hít thở từng hơi thơ ngắt quãng trong vô thức. Mí mắt anh đóng chặt, khuôn mặt thư giãn. Những ngón tay dài đặt nhẹ trong bàn tay tôi…. Cả căn phòng đầy ắp yêu thương, tựa như rát nhiều kỳ nghỉ lễ cuối tuần mà chúng tôi cùng chia sẻ trong suốt những năm qua. Tôi vuốt tóc Paul, thầm thì, ” Anh là chàng Paladin dũng cảm” và hát nhẹ nhàng bên tai anh bài thơ chúng tôi sáng tác những năm tháng trước với thông điệp “Cám ơn anh vì đã yêu em.”
Paul ra đi khi cuốn sách còn dang dở. Phần cuối cuốn sách là “Lời bạt”. Lời của vợ anh – Lucy viết. Đó là những lời cảm nhận, những lời cám ơn của Lucy. ” Ngay sau chuẩn đoán, Paul đã nói chuyện tôi nên tái hôn nếu anh qua đời. Điều này đã minh họa cho việc anh luôn cố gắng hết sức để đảm bảo cho tương lai của tôi ngay cả khi đau ốm. Anh cam kết sẽ đem lại những điều tốt đẹp nhất cho tôi, về mặt tài chính, sự nghiệp của tôi và về việc làm mẹ có ý nghĩa thế nào……”
“Paul được chôn cất tại rìa cánh đồng ở dãy núi Santa Cruz, nhìn xuống Thái Bình Dương và một bờ biển rải đầy kỷ niệm. Mộ của Paul nhìn về phương Tây,qua năm dặm đồi tới biển.. Nơi chôn cất anh mang đầy cảm giác rắn rỏi và tôn trọng, nơi anh xứng đáng được ở- một nơi mà tất cả chúng ta đều xứng đáng….”
” Tôi đã nghĩ mình sẽ chỉ cảm thấy trống rỗng và tan vỡ sau khi Paul chết. Tôi không bao giờ có thể tưởng tượng được rằng hóa ra tình yêu dành cho một người có thể không suy chuyển ngay cả khi họ đã ra đi và tôi vẫn cảm thấy tình yêu đó, cũng như sự biết ơn bên cạnh những nỗi đau khôn cùng. Sựu thống khổ đôi khi quá nặng nề tới mức tôi run rẩy và rền rĩ dưới sức nặng của nó. Paul đã ra đi và tôi nhớ anh ấy gần như trong mọi khoảnh khắc, nhưng đôi khi tôi cảm thấy như thể mình vẫn là một phần trong cuộc sống mà cả hai chúng tôi cùng xây dựng lên.” Đây là câu nói ở phần cuối cuốn sách mà tôi rất rất yêu thích trích từ Lời bạt của Lucy.
Xin được trích lời của C.S.Lewis để kết thúc bài review này:” Sự mất mát không cắt cụt tình yêu hôn nhân mà nó chỉ là một giai đoạn thông thường – giống như tuần trăng mật. Điều chúng ta muốn đó là duy trì cuộc sống lứa đôi qua giai đoạn đó thật tốt đẹp và chân thành.”
Cuốn sách này rất nên đọc. Nếu muốn tìm hiểu chi tiết nội dung cuốn sách bạn hãy tìm đọc cuốn sách và ủng hộ tác giả nhé!
Bạn hãy ủng hộ mình bằng cách bấm nút like, đăng ký kênh và chia sẻ link cho người thân để giúp lan tỏa những cuốn sách hay nhé!
-Với tôi, sách vừa là người Thầy, vừa là người bạn thân rất thân. Bởi mỗi ngày tôi đều dành thời gian để đọc sách. Đã trở thành thói quen, là một trong những lịch trình cố định mà tôi đã tạo dựng cho riêng cá nhân mình.-
